Μία ανανεωμένη αντίληψη για τον άνθρωπο και τον κόσμο γεννιέται τα τελευταία χρόνια μέσα από τις έρευνες που γίνονται στις Ανθρωπιστικές και Φυσικές Επιστήμες. Ο Mirsea Eliade, ο Edgar Morin, ο Fritjof Capra και ο Gilbert Dyrand εισάγουν ξανά την έννοια του «φανταστικού» και του «ιερού» μέσα από έρευνες και μελέτες των Παραδοσιακών Κοινωνιών.
Σύμφωνα με τις αντιλήψεις των παραδοσιακών λαών ο άνθρωπος μπορεί να συνδεθεί με το Σύμπαν μέσω της «Ιερής Γεωγραφίας». Σκοπός αυτής είναι η αναπαράσταση πάνω στη γη του ουράνιου κόσμου. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια σύνδεση ανάμεσα στον ουρανό και τη γη σε έναν συγκεκριμένο γεωγραφικό τόπο. Έτσι ο παραδοσιακός άνθρωπος χτίζει ναούς και πόλεις σε ενεργειακά φορτισμένους χώρους. Αυτή η σύνδεση σε συγκεκριμένο χώρο γιορταζόταν σε συγκεκριμένες ημέρες του χρόνου. Ημέρες που καθορίζονταν από ένα Ημερολόγιο, του οποίου σκοπός ήταν να ενεργοποιεί τον χώρο συνδέοντάς τον με τους κοσμικούς ρυθμούς. Η Ιερή Γεωγραφία λοιπόν συνδέεται άμεσα με τις περιφορές των άστρων και τις εποχές.
Ο άνθρωπος δημιουργεί το δικό του σπίτι, τη δική του πόλη, τον δικό του κόσμο σύμφωνα με ένα πρότυπο: το Σύμπαν. Επαναλαμβάνει την αρχική, μυθική δημιουργία του κόσμου από τον θεό, σύμφωνα με δικές του δυνατότητες στον δικό του χώρο, με τέτοιον τρόπο, ώστε ο υλικός κόσμος να αποτελέσει την αντανάκλαση του θεϊκού ουράνιου κόσμου.
Αρχικά ο άνθρωπος προσανατολίζει τον χώρο, ο οποίος θα δομηθεί, για να έχει ένα νόημα και να ακολουθεί την πορεία των άστρων. Ο προσανατολισμός γίνεται με βάση ένα κέντρο, ένα σημείο αφετηρίας, που θα αποτελέσει και τον ομφαλό του κόσμου. Είναι το «Κέντρο», το σημείο όπου αναβλύζουν οι δυνάμεις της φύσης και ενεργοποιείται όλος ο χώρος. Η πόλη που χτίζεται είναι η αντανάκλαση μιας άλλης «ουράνιας πόλης» και αποτελεί έναν χώρο κύησης του ανθρώπου για να μεγαλώσει πνευματικά και να έρθει σε επαφή με τις ουράνιες αρχές του.
Σύμφωνα με όσα έγραψε ο Πλάτωνας, υπάρχει ένας ανώτερος κόσμος, ο Κόσμος των Ιδεών, εκεί όπου κατοικούν τα αρχέτυπα του Κόσμου. Σαν αντανάκλαση αυτού του Ουράνιου κόσμου υπάρχει ο υλικός κόσμος, πάνω στον οποίο ζει και ο άνθρωπος.
Στον Τίμαιο ο Πλάτωνας γράφει ότι αυτός ο κόσμος πάνω στον οποίο ζούμε και αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας, είναι ακριβές αντίγραφο ενός ουράνιου σχεδίου με αναλογίες και συμμετρίες. Αλλά και στην Πολιτεία αναφέρει ότι η Γεωμετρία είναι μία επιστήμη που προέρχεται από έναν ανώτερο κόσμο.
Ο Παυσανίας αναφέρει ότι μόνον οι μικροί δήμοι χτίζονται τυχαία, άρα όλοι οι μεγάλοι δήμοι χτίζονται μετά από μελέτη. Ο Στράβων αναφέρει ότι όσοι ασχολούνται με τις θέσεις διαφόρων τόπων παίρνουν υπόψη τους τα δεδομένα των αστρονόμων και γεωμετρών σχετικά με τα σχήματα, τα μεγέθη και τις αποστάσεις. Μόνο τότε ο μελετητής μετρά τη γη κατά μήκος και κατά πλάτος, υπολογίζοντας το εμβαδόν, ενώ τα υπόλοιπα τα υπολογίζει από τον λόγο των αποστάσεων.
Υπάρχουν και αρκετοί Μύθοι οι οποίοι εξηγούν γιατί οι Αρχαίοι Έλληνες έκτιζαν τα Ιερά τους σε συγκεκριμένες και όχι τυχαίες τοποθεσίες. Τη θέση της Αθήνας την υπέδειξε η Θεά Αθηνά. Τη θέση των Δελφών υπόδειξαν δύο χρυσοί αετοί, ο ένας ήρθε από την ανατολή και ο άλλος από τη δύση και συναντήθηκαν πάνω ακριβώς από τους Δελφούς. Τη θέση της Δωδώνης υπόδειξε ένα μαύρο περιστέρι που ήρθε από τις Θήβες της Αιγύπτου. Οι Μυκήνες χτίστηκαν στη θέση όπου έπεσε το ξίφος του Περσέα. Τη θέση του Ασκληπιείου της Επιδαύρου την καθόρισε η γέννηση του Ασκληπιού.
Ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» γράφει ότι υπήρχε ειδικός ΝΟΜΟΣ που καθόριζε τη θέση των Ιερών. Αλλά και το Μαντείο των Δελφών έπαιζε καθοριστικό ρόλο, με τους χρησμούς που έδινε σε σχέση με τις τοποθεσίες των Ιερών και των Πόλεων.
Ο Θεοφάνης Μανιάς αναφέρει και αποδεικνύει στο βιβλίο του «Τα άγνωστα μεγαλουργήματα των Αρχαίων Ελλήνων» ότι οι θέσεις των Πόλεων και των Ιερών της Αρχαίας Ελλάδας παρουσιάζουν μια γεωμετρική σύνδεση μεταξύ τους με ομόκεντρους κύκλους και τρίγωνα, αλλά και με μαθηματικές αναλογίες, όπως:
Οι Δελφοί απέχουν εξίσου:
-από Ελευσίνα και Ιωλκό (550 στάδια)
-από Μεγαλόπολη και Φυγαλεία (660 στάδια)
-από Ιδαίο Άντρον της Κρήτης και Σμύρνη (2200 στάδια)
-από Πέλλα και Κέρκυρα (1360 στάδια)
-από Κίνυρα Θάσου και Καρδαμύλη Χίου (1700 στάδια)
Η Αθήνα απέχει εξίσου:
-από Κνωσό και Πέλλα (1760 στάδια)
-από Δωδώνη και Ίλιο Τρωάδος (1700 στάδια)
-από Σμύρνη και Θέρμη Θεσ/νίκης (1620 στάδια)
– από Σπάρτη και Δήλο (800 στάδια)
Η Σπάρτη απέχει εξίσου:
– από Κνωσσό και Δωδώνη (1700 στάδια)
– από Πέλλα Μακεδονίας και Ζάκρο Κρήτης (2200 στάδια)
– από Ιωλκό και Δήλο (1375 στάδια)
Το Άργος απέχει εξίσου από Αθήνα, Δελφούς και Ολυμπία (550 στάδια)
Η Δήλος απέχει εξίσου:
-από το Ασκληπιείο της Κω και το Ασκληπιείο της Επιδαύρου (1020 στάδια)
-από τη Σμύρνη και τη Θήβα (1080 στάδια)
-από το Ιδαίο Άντρο Κρήτης και το Τροφώνιο Μαντείο (1296 στάδια)
-από τους Δελφούς και την Αλεξάνδρεια Τρωάδος (1460 στάδια)
– από τη Σπάρτη και την Πέργαμο (1360 στάδια).
Η Δωδώνη απέχει εξίσου:
-από τους Δελφούς – Ιωλκό (1050,617647 στάδια)
-από την Ολυμπία – Τροφώνιο Μαντείο (1210 στάδια)
-από τα Ανάκτορα Νέστορος – Ελευσίνα (1600 στάδια)
-από την Αθήνα – Σπάρτη (1700 στάδια)
-από τη Δήλο – Αλεξάνδρεια Τρωάδος (2482 στάδια)
Η Κνωσός Κρήτης απέχει εξίσου:
– από Σπάρτη – Επίδαυρο (1700 στάδια)
-από Άργος – Μυκήνες (1815 στάδια)
Η Πέλλα Μακεδονίας απέχει εξίσου:
– από Δελφούς – Σαμοθράκη (1360 στάδια)
-από Αθήνα – Αλεξάνδρεια Τρωάδος (1760 στάδια)
από Ολυμπία – Επίδαυρο (1908 στάδια)
από Πάρο – Σμύρνη (2530 στάδια)
από Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και Αλεξάνδρεια της Ισσού (6600 στάδια)
Ο Μέγας Αλέξανδρος ίδρυσε αρκετές πόλεις που έφεραν το όνομά του, «Αλεξάνδρεια», σε συγκεκριμένα γεωγραφικά σημεία που είχαν τέτοιες αποστάσεις από πολλές ελληνικές πόλεις, ώστε να σχηματίζονται γεωμετρικές αναλογίες μέσα στον Ελλαδικό χώρο. Θα αναφέρουμε μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα, όπως αναφέρονται στο βιβλίο του Θεοφάνη Μανιά.
Αν με κέντρο την Πέλλα της Μακεδονίας και ακτίνα την απόσταση Πέλλας-Αθήνας γράψουμε περιφέρεια, αυτή διέρχεται από την Αλεξάνδρεια της Τρωάδος.
Αν με κέντρο το νησί Δήλος και ακτίνα την απόσταση Δήλου-Δελφών γράψουμε περιφέρεια, αυτή διέρχεται από την Αλεξάνδρεια Τρωάδος.
Αν με κέντρο την Δωδώνη και ακτίνα την απόσταση Δωδώνης-Δήλου γράψουμε περιφέρεια, αυτή διέρχεται από την Αλεξάνδρεια Τρωάδος.
Η ευθεία Πέλλας – Αλεξάνδρειας Τρωάδος προεκτεινόμενη, συναντά την Αλεξάνδρεια της Ισσού.
Η ευθεία Πέλλας-Δήλου προεκτεινόμενη συναντά την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Όλες αυτές οι γεωμετρικές αναλογίες και πολλές άλλες που αναφέρει ο Θεοφάνης Μανιάς φανερώνουν μια σχέση που υπακούει σε συγκεκριμένες γεωμετρικές και μαθηματικές αναλογίες. Στην εποχή που ζούμε αυτό είναι τουλάχιστον μια πρώτη απόδειξη εφαρμογής της Ιερής Γεωγραφίας σε ένα χώρο. Για να μπορέσει να καταλάβει όμως κάποιος την ουσιαστική σημασία της Ιερής Γεωγραφίας πρέπει να αναπτύξει τη φαντασία και να αντιληφθεί το ιερό ως ένα μέρος της ανθρώπινης συνείδησης που επιτρέπει στον άνθρωπο να πλησιάσει τις ουράνιες αρχές του.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Fernand Schwarz. “Η Νέα Ανθρωπολογία”, Εκδ. Νέα Ακρόπολη 1991
- Θεοφάνης Μανιάς. “Τα Άγνωστα Μεγαλουργήματα των Αρχαίων Ελλήνων”, Εκδ. Πύρινος Κόσμος