Milarepa: Ο μεγάλος μύστης του Θιβέτ

Γνώρισε τα βιβλία των Εκδόσεών Νέα Ακρόπολη

Στο Θιβέτ, όσον αφορά στον βουδισμό υπάρχουν 4 κυρίαρχες σχολές:

1) Νyingma, οι αρχαίοι. Ιδρύθηκε από τον Padmasambhava (Guru Rinpoche) τον 8^ο αι. μΧ, όταν έφερε τη διδασκαλία του Μαχαγιάνα.

2) Kagyu, η προφορική παράδοση. Ιδρύθηκε από τον Gampopa, μαθητή του Milarepa, που ήταν μαθητής του Marpa του μεταφραστή και του σχολαστικού Naropa.

3) Sakya, η χλωμή γη. Ιδρύθηκε το 1073 από τον Drogmi Shakya Yeshe και αργότερα επεκτάθηκε με τους 5 σεβάσμιους δασκάλους.

4) Gelug, η ενάρετη παράδοση. Ιδρύθηκε τον 15^ο αι. από μεταρρύθμιση του Je Tsongkhapa με σκοπό να επαναφέρει τις ηθικές αρχές που είχαν παρεκκλίνει σε σκοτεινές μαγείες. Είναι οι ονομαζόμενοι κιτρινοσκούφηδες και ο Δαλάι Λάμα ανήκει σε αυτό το τάγμα.

Ο Milarepa (1052–1135), είναι ένας από τους πιο διάσημους Θιβετιανούς γιόγκι και ποιητές και θεωρείται άγιος από πολύ κόσμο. Οι κυριότερες πηγές για τη ζωή του βασίζονται σε παραδοσιακές βιογραφίες που συνδυάζουν ιστορικά στοιχεία με πνευματικές διδασκαλίες. Οι σημαντικότερες πηγές είναι:

«Η Ζωή του Milarepa» από τον Tsangnyon Heruka: Αυτή είναι η πιο διάσημη και κλασική βιογραφία, γραμμένη τον 15ο αιώνα (περίπου 400 χρόνια μετά τον θάνατό του). Αποτελεί τη βασική πηγή για τα νεανικά του χρόνια, την ενασχόλησή του με τη μαύρη μαγεία, τις τύψεις του, τη σκληρή μαθητεία δίπλα στον Marpa τον μεταφραστή και την τελική φώτισή του.

«Τα Άσματα του Milarepa»): Συλλογή πνευματικών ποιημάτων και τραγουδιών που αποδίδονται στον ίδιο τον Milarepa, τα οποία διδάσκουν το Ντάρμα μέσα από ιστορίες της καθημερινής του ζωής ως ερημίτη.

Προφορική Παράδοση και Θιβετανικές Αγιογραφίες: Η ιστορία του είναι βαθιά ριζωμένη στον Θιβετανικό βουδισμό, ειδικά στη σχολή Kagyu, και μεταφερόταν από γενιά σε γενιά πριν καταγραφεί.

Αναφορές σε Ιστορικά Έγγραφα της Σχολής Kagyu: Πληροφορίες για τον Milarepa βρίσκονται επίσης σε κείμενα που περιγράφουν τη γενεαλογία των δασκάλων της σχολής Kagyu (Marpa – Milarepa – Gampopa).

Ο Milarepa άφησε δύο κύριους μαθητές ως συνέχειας της γραμμής της διδασκαλίας του. Τον Gampopa που φαίνεται ως συνεχιστής της σχολής Kagyu, και τον Rigdzin Dorje Drak που διηγήθηκε τη ζωή του Milarepa και η διήγηση μεταφέρθηκε με προφορική παράδοση έως ότου την κατέγραψε ο Tsangnyön Heruka, ο επονομαζόμενος τρελός Heruka από το Tsang, (1452-1507). Αυτός, αφού διδάχτηκε την προφορική παράδοση της σχολής και απομονώθηκε σε διαλογισμό στο ιερό, για τη σχολή, βουνό Τσάρι, έγινε περιπλανώμενος μοναχός, με μακριά μαλλιά στολισμένα με κόκκαλα δαχτύλων νεκρών, καλυμμένος με στάχτες και αίμα, κρατώντας το σκήπτρο του Σίβα και ένα καπάλα, δοχείο από ανθρώπινο κρανίο, για να πίνει νερό. Οι άνθρωποι τον ονόμασαν ο τρελός της θεάς Χερούκα. Θεωρείται ένας από τους μεγάλους δασκάλους της σχολής Kagyu και κατέγραψε τις προφορικές παραδόσεις, τη βιογραφία του Marpa και του Milarepa, καθώς και ποιήματα που θεωρούνται σημαντικά για την έμπνευση των μαθητών.

Για να ολοκληρώσουμε με τους πρωταγωνιστές της ιστορίας, να σημειώσουμε ότι ο Marpa, που θεωρείται ο θεμέλιος διδάσκαλος της σχολής Kagyu, πήγε στο Θιβέτ από την Ινδία, μεταφέροντας και μεταφράζοντας πολλές διδασκαλίες της Βατζραγιάνα (Διαμαντένιο όχημα), συμπεριλαμβανομένων και διδασκαλιών για την Μάχα Μούντρα ή τη Μεγάλη Σφραγίδα της απελευθέρωσης, με συγκεκριμένες ασκήσεις διαλογισμού με σκοπό τη φώτιση.

Το μυητικό όνομα του Milarepa ήταν Πελ Σέπα Ντόρτζε. Το κανονικό όνομα ήταν Jetsun Mila. Το επίθεμα –repa δηλώνει το λευκό βαμβακερό ύφασμα με το οποίο τύλιγε το σώμα του. Η εξάσκηση στον ειδικό γιόγκικο έλεγχο της αναπνοής (τούμο) προκαλεί θερμότητα στο σώμα και δεν χρειάζονται άλλα ενδύματα, ακόμα και στα κρύα υψίπεδα του Θιβέτ. Ας δούμε την ιστορία του Milarepa από το ομώνυμο βιβλίο:

Πρώτο μέρος: Η Ατραπός του σκότους. Η γέννηση και η καταγωγή του Milarepa.

Γεννήθηκε από προγόνους καλής γενιάς και από τη μητέρα και από τον πατέρα, ο οποίος ήταν πλούσιος έμπορος. Το αρχικό του όνομα του ήταν Thopaga, που σημαίνει ο «ευχάριστος στην ακοή», γιατί ο πατέρας του χάρηκε όταν άκουσε την είδηση της γέννησης του. Αργότερα απέκτησε και μια αδελφή την Peta. Ήταν αρκετά πλούσιοι και τους ζήλευαν όλοι. Τότε, όταν ήταν 7 ετών, αρρώστησε ο πατέρας τους και πριν πεθάνει όρισε έναν θείο και μια θεία τους σαν διαχειριστές της περιουσίας δίνοντάς τους και τη φροντίδα της χήρας και των ορφανών. Οι θείοι του αποδείχτηκαν απαίσιοι άνθρωποι και βασάνιζαν τα παιδιά και τη χήρα, που υπέφεραν στα χέρια τους με εξαντλητική εργασία, λίγο φαγητό και ντυμένοι στα κουρέλια. Ακόμα και όταν ωρίμασαν οι συνθήκες για να πάρουν πίσω τη διαχείριση της περιουσίας, σύμφωνα με την προφορική διαθήκη του μακαρίτη, οι θείοι αρνήθηκαν και με δολοπλοκίες τους την στέρησαν.

Μετά από αυτά ο μικρός Thopaga μπήκε σε ένα τάγμα κοκκινοσκούφηδων υπό την επίβλεψη ενός Λάμα που λεγόταν Λουγκιεκέν. Η μητέρα και η αδελφή του ξενοδούλευαν ή ζητιάνευαν με κάποιο τρόπο. Ήταν η εποχή που ο Milarepa δοκίμασε την εμπειρία της δυστυχίας.

Η ζωή κυλούσε, ο μικρός προσαρμοζόταν στη ζωή και την άσκηση με τον δάσκαλό του αλλά η μάνα του δεν μπορούσε να ανεχτεί τη φτώχεια και το κακό που τους έκαναν οι θείοι, οπότε σε μια δεδομένη στιγμή ζήτησε από τον γιο της να εξασκηθεί στη μαύρη μαγεία με σκοπό να καταστρέψει αυτούς που τους έκαναν κακό.

Τελικά ο μικρός Thopaga με κάποιους συμμαθητές του πάνε σε έναν φοβερό μαύρο μάγο για να μαθητεύσουν. Οι συμμαθητές του έφυγαν σε έναν χρόνο αλλά ο Thopaga συνέχισε αφού είχε προσφέρει στον μάγο τον εαυτό του, σώμα, ψυχή και νου και δεν αισθανόταν ότι είχε μάθει ό,τι μπορούσε. Ο μάγος εκτίμησε το αγόρι και του δίδαξε τις μαύρες τέχνες, όπως να ελέγχει χαλαζοθύελλες και να προκαλεί τον θάνατο. Όταν έμαθε την τέχνη προκάλεσε μια καταστροφή, όπου έπεσε ένα σπίτι και σκότωσε 35 άτομα, από τους γιούς και συγγενείς των θείων του και από αυτούς που είχαν πάρει το μέρος τους στην αδικία. Η μητέρα του χάρηκε πολύ και καμάρωνε για τις δυνάμεις του γιού της με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να σκοτώσουν αυτή και τον γιο της μαζί. Όταν το έμαθε ο Thopaga πήγε στο χωριό και προκάλεσε μια χαλαζοθύελλα που κατέστρεψε όλο το κριθάρι της πλούσιας σοδειάς εκείνου του χρόνου. Αυτή ήταν η πρώτη κοσμική πράξη του Milarepa, η καταστροφή των εχθρών του.

Δεύτερο μέρος: Η Ατραπός του φωτός

Η ιστορία εδώ, ξεκινάει με την αναγνώριση της αθλιότητας της ύπαρξης από τον μαύρο μάγο και τις τύψεις του Thopaga για το κακό που είχε προκαλέσει. Ο συνδυασμός των δύο καταστάσεων οδηγεί τον Thopaga σε έναν μεγάλο δάσκαλο στο Λοντράκ, στο μοναστήρι που λέγεται Κόκκινη Κοιλάδα. Εκεί ζούσε ένας πιστός μαθητής του Naropa, του μεγάλου Ινδού μαχασίντα (βουδιστές έμπειροι στις ταντρικές πρακτικές και κάτοχοι ψυχικών δυνάμεων). Ο μαθητής αυτός ονομαζόταν Marpa ο μεταφραστής.

Ο Milarepa – Thopaga καταφέρνει και βρίσκει τον Marpa και του ζητά να γίνει μαθητής του. Αυτή θεωρείται η πρώτη από τις άξιες πράξεις του. Από την πλευρά του ο Marpa ξεκινάει όλες τις δυνατές δοκιμασίες, με σκοπό να δοκιμάσει τον μαθητή, την αξία του και να αφυπνίσει τις αρετές του. Κάποιες δοκιμασίες που φαίνονται εξωφρενικές έχουν ως σκοπό να σβήσουν το κακό κάρμα, να εξισορροπήσουν τις αντιθέσεις, μιας και ο Milarepa επιθυμούσε να απελευθερωθεί σε μια ενσάρκωση. Δοκιμασία και λύτρωση. Ο Milarepa έφθασε στο σημείο να μην αντέχει άλλο, στην απελπισία του ζήτησε άλλον δάσκαλο αλλά τελικά επέστρεψε στον Marpa. Η ιστορία με τις δοκιμασίες είναι η δεύτερη άξια πράξη του Milarepa που αναφέρεται στην πειθαρχία και τον εξαγνισμό του από τα αμαρτήματα με δοκιμασίες και βάσανα τόσο σωματικά όσο και νοητικά.

Το έκτο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους αναφέρεται στην ολοκλήρωση της μαθητείας και την μύηση του Milarepa από τον Marpa. Η απόκτηση της μύησης είναι η τρίτη άξια πράξη. Στη συνέχεια ο Milarepa μυείται σε όλες τις απόκρυφες διδασκαλίες και αποκτά επαφή με τις Ντακίνι, τις θηλυκές θεότητες που τον συμβουλεύουν και είναι οι εκφράσεις των δυνάμεων των πολύ προχωρημένων μαθητών. Μέσα από τις συμβουλές του Naropa προς τον Marpa και ένα αποκαλυπτικό όνειρο του Milarepa, θα ανακηρυχτεί διάδοχος του Marpa στην γραμμή της σχολής των Καγκιούπα. Ο συνεχής διαλογισμός και η εξάσκηση των διδασκαλιών είναι η τέταρτη άξια πράξη.

Στη συνέχεια, ο Milarepa βλέπει σε όνειρο το σπίτι του, την μητέρα του που έχει πεθάνει και την αδελφή του να περιφέρεται έρημη στον κόσμο και ζητά από τον Marpa να τον αφήσει να γυρίσει στο σπίτι του. Ο Marpa τον «απελευθερώνει» και του προφητεύει ότι δεν θα συναντηθούν ξανά αλλά μέσα από τον Milarepa θα ακμάσει η διδασκαλία των Καγκιούπα. Είναι αξιοσημείωτη η αναφορά για την ύπαρξη και την συλλογή παπύρων ή κυλίνδρων που έχουν καταγραμμένες τεχνικές και μάντραμς με τα οποία μπορεί κάποιος μυημένος να εξασκήσει και να απελευθερώσει απόκρυφες δυνάμεις.

Αφού αποχαιρετίστηκαν εγκάρδια με τον Marpa και τη γυναίκα του Νταμέμα, ο Milarepa επιστρέφει στον τόπο καταγωγής του και βρίσκει τα ερείπια του παλιού του σπιτιού και τα οστά της πεθαμένης μητέρας του στην αυλή. Οι άνθρωποι που τον αναγνώρισαν θυμήθηκαν τις μαύρες μαγείες του και τον κυνήγησαν. Η θεία του προσπάθησε να του πάρει το χωράφι και το σπίτι, πάλι με πονηριά, αλλά και ο ίδιος υποχώρησε γιατί ήθελε να αποσυρθεί από τον κόσμο, για μοναξιά και διαλογισμό. Με τα γεγονότα αυτά ολοκληρώνεται και κλείνει κάθε κοινωνικό μέρος της ζωής του. Θα αποσυρθεί σε μια σπηλιά για να πετύχει τον μοναδικό στόχο της ζωής του, να πετύχει τη βουδική φύση σε μία ενσάρκωση.

Τελικά θα καταφέρει τον σκοπό του, θα συγχωνεύσει το φυσικό σώμα του με το νταρμακάγια και θα βυθιστεί στο σαμάντι, μέσα σε θαυμάσια φαινόμενα και χρώματα του ουράνιου τόξου. Υπολογίζεται ότι πέθανε το 1135 μ.Χ. σε ηλικία 84 ετών.

Τρίτο μέρος: Τραγούδια του Milarepa

Η βιογραφία του Milarepa είναι γεμάτη διδάγματα που μιλούν διαφορετικά ανάλογα με το ποιος τα διαβάζει. Αν είναι ένας απλός άνθρωπος θα χαρεί με το ιστορικό μυθιστόρημα, αν είναι ένας μαθητής θα βρει πάρα πολλά για να στοχαστεί και αφορμές για να διαλογιστεί. Τα τραγούδια του Milarepa είναι διάφορες σκόρπιες ιστορίες με σκοπό να διδάξουν την άσκηση του dharma, και να δώσει οδηγίες για την ανάβαση της ατραπού.

Βιβλιογραφία