Θιβετανική Ιατρική

Γνώρισε τα βιβλία των Εκδόσεών Νέα Ακρόπολη

«Ο πόνος πηγάζει από το νου με την μορφή της «πρωταρχικής άγνοιας», η οποία προκαλεί τα 84.000 ψυχοσυναισθηματικά νοσήματα»

(Το Βιβλίο της Θιβετανικής Ιατρικής, Ralph Quinlan Forde)

Η θιβετανική ιατρική (Sowa Rigpa) είναι ένα από τα παλαιότερα θεραπευτικά συστήματα που ξεκίνησε τον 7^ο μ.Χ. αιώνα σαν ολοκληρωμένο σύστημα, συνδυάζοντας στοιχεία από την αρχαία κινέζικη, ινδική αλλά και ελληνική ιατρική. Η ιατρική παράδοση βασίζεται σε 4 ιατρικά τάντρας που ονομάζονται Γκιούντ Ζι, τα οποία δίδαξε ο ίδιος ο ιστορικός Βούδας στο Βαρανάσι της Ινδίας, σε ηλικία 71 ετών.

Πρόκειται για ένα ολιστικό ψυχοσωματικό σύστημα που σαν σκοπό έχει την εναρμόνιση του σώματος, των ενεργειών του, των συναισθημάτων αλλά και του νου, με σκοπό ο άνθρωπος να αφυπνίσει την συνειδητότητα και να κατανοήσει την σύνδεση που υπάρχει μεταξύ όλων όσων υπάρχουν –έμψυχα-άψυχα, ορατά-αόρατα- στο σύμπαν. Τότε ο άνθρωπος μπορεί να συνδεθεί με την παγκόσμια συνειδητότητα που σαν χαρακτηριστικά της έχει τη σοφία και την απόλυτη συμπόνια.

Η θιβετανική ιατρική έχει υιοθετήσει τη θεωρία των πέντε στοιχείων (γη, νερό, αέρας, φωτιά, αιθέρας) τα οποία δημιουργούν τα πάντα μέσα στο σύμπαν: βουνά, θάλασσες, φυτά, ζώα, έντομα αλλά και τον ίδιο τον οργανισμό του ανθρώπου. Τα στοιχεία αυτά έχουν μία υλική εκδήλωση (για παράδειγμα το στοιχείο φωτιά σχετίζεται με τη χολή) αλλά και μία λεπτοφυή εκδήλωση που σχετίζεται με τις νοητικές μας λειτουργίες (εδώ η φωτιά σχετίζεται με τον θυμό).

Η θεραπευτική προσέγγιση της θιβετανικής ιατρικής είτε σε σωματικό είτε σε ψυχολογικό επίπεδο έχει να κάνει με την εξισορρόπηση και την αρμονική συνύπαρξη αυτών των πέντε στοιχείων.

Η διάγνωση των ασθενειών

Ο θιβετανός γιατρός για τη διάγνωση χρησιμοποιεί πολλά διαφορετικά εργαλεία όπως: ψηλάφηση του σφυγμού, εξέταση της γλώσσας, εξέταση των ούρων, εξέταση του περιβάλλοντος του ασθενούς καθώς και αστρολογική διάγνωση.

Οι αιτίες της ασθένειας

Για τη θιβετανική ιατρική υπάρχουν τέσσερις αιτίες που προκαλούν την ασθένεια: η διατροφή, η συμπεριφορά, οι καιρικές συνθήκες και το κάρμα. Το πιο σημαντικό σε μια ασθένεια είναι η αιτία που την προκαλεί και μετά η φύση της.

Σε ένα βαθύτερο επίπεδο η βασική αιτία για κάθε διαταραχή σωματική, ψυχική ή νοητική είναι η άγνοια. Για να το καταλάβουμε καλύτερα ας φανταστούμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε ένα δωμάτιο που φωτίζεται από το φως μίας λάμπας, το οποίο μας επιτρέπει να βλέπουμε τα αντικείμενα αλλά και τον εαυτό μας. Κάποια στιγμή το φως σβήνει ξαφνικά και πλέον δεν μπορούμε να δούμε τίποτα. Αυτό δεν σημαίνει ότι το δωμάτιο είναι άδειο, αλλά εμείς δεν έχουμε την ικανότητα να δούμε. Το δωμάτιο συμβολίζει την πραγματικότητα, το σκοτάδι την άγνοια και το φως είναι η γνώση που μας επιτρέπει να δούμε την πραγματικότητα.

Τα τρία νοητικά δηλητήρια

Στη θιβετανική ιατρική η άγνοια ευθύνεται για τα τρία δηλητήρια του νου που αναγκάζουν τον άνθρωπο να έχει περιορισμένη αντίληψη με αποτέλεσμα να οδηγείται σε λανθασμένες σκέψεις, λόγια και πράξεις. Αυτά αποτελούν την πηγή κάθε δυστυχίας και έχουν σαν αποτέλεσμα την ασθένεια (σωματική ή ψυχική) αλλά επίσης τη συσσώρευση του κάρμα που οδηγεί στην επαναγέννηση.

Τα τρία νοητικά δηλητήρια είναι: η Επιθυμία, ο Θυμός και η Νωθρότητα.

Η επιθυμία δημιουργεί έναν κτητικό νου που εκδηλώνεται μέσω της προσκόλλησης και προκαλεί ζήλεια, εμμονή, ανησυχία, φόβο, τα οποία με τη σειρά τους προκαλούν ψυχοσωματικές διαταραχές. Η επιθυμία κυριαρχεί στο νευρικό μας σύστημα και επηρεάζει τις νοητικές μας λειτουργίες αλλά και τις λειτουργίες των οργάνων μας.

Ο θυμός προάγει το μίσος και την επιθετικότητα και δημιουργεί καταστάσεις ζήλειας, βίας, καταστροφικές τάσεις και σε σωματικό επίπεδο οδηγεί στην εμφάνιση φλεγμονών και μολύνσεων. Σχετίζεται με το στοιχείο της φωτιάς, κυριαρχεί στο κυκλοφορικό μας σύστημα, τη θερμοκρασία του σώματος και τη λειτουργία του νου.

Η νωθρότητα είναι η ψυχική και νοητική απάθεια και πλάνη. Κάνει το νου αργό, εγωιστή και ξεροκέφαλο. Μας κάνει να κλεινόμαστε στον εαυτό μας και να συσσωρεύουμε συναισθήματα, τοξίνες, απόβλητα. Η παχυσαρκία, η κατάθλιψη και πολλές άλλες διαταραχές οφείλονται στη νωθρότητα του νου. Σχετίζεται με τα στοιχεία της Γης και του Νερού και κυριαρχεί στο λεμφικό και ενδοκρινικό μας σύστημα προκαλώντας αντίστοιχες παθήσεις.

Η θιβετανική ιατρική μιλάει για πρακτικές ενίσχυσης της πνευματικότητας όπου τα τρία νοητικά δηλητήρια μπορούν να μεταμορφωθούν σε τρεις σοφίες: νηφαλιότητα, διορατικότητα και πραγμάτωση.

Οι τρεις ενέργειες της υγείας

Υπάρχουν τρεις ενέργειες που διαπερνούν το λεπτοφυές σώμα, τις οποίες η θιβετανική ιατρική συμβολίζει με ένα πτηνό, ένα φίδι και έναν χοίρο. Ο συνδυασμός αυτών των ενεργειών καθορίζει τον ιδιοσυγκρασιακό τύπο κάθε ατόμου. Για να επαναφέρουμε την υγεία χρειάζεται να δούμε ποια από τις τρεις ενέργειες επικρατεί στο σώμα μας ανάλογα και με την ενεργειακή μας ιδιοσυγκρασία.

Ενέργεια Loong

Αυτή η ενέργεια συνδέεται με την κίνηση και εντοπίζεται στους γοφούς και στη ζώνη των αναπαραγωγικών οργάνων. Η loong μαζί με το νευρικό σύστημα ελέγχει όλες τις διεργασίες του σώματος, σχετίζεται με την αναπνοή, ελέγχει τις πέντε αισθήσεις και ευθύνεται για την κυκλοφορία του αίματος και της λέμφου. Οι διαταραχές της loong σχετίζονται με παθήσεις του αγγειακού δικτύου και το στρες.

Ενέργεια Tripa

Συνδέεται με τον μεταβολισμό και βρίσκεται στο διάφραγμα και στο ήπαρ. Είναι μετασχηματιστική ενέργεια και συνδέεται με το στοιχείο της φωτιάς, το ενδοκρινικό σύστημα και την ενέργεια που εκλύεται από την πέψη. Η υπερβολή της προκαλεί προβλήματα στο ήπαρ, στη χοληδόχο κύστη και στο λεπτό έντερο.

Ενέργεια Beken

Αυτή η ενέργεια βρίσκεται στο κεφάλι και ευθύνεται για την λίπανση, επιβλέπει την κατάσταση των υγρών στο σώμα και την ομαλή κίνηση των αρθρώσεων. Συνδέεται με αναβολικές διεργασίες που δομούν τους ιστούς, τα οστά και τους μύες και παίζει σημαντικό ρόλο στη μνήμη και στη συγκέντρωση. Μία ανισορροπία της beken μπορεί να προκαλέσει οίδημα και υπερέκκριση βλέννας, ενώ συνδέεται με τον σακχαρώδη διαβήτη.

Οι τρεις ιδιοσυγκρασίες

Η γνώση της ιδιοσυγκρασίας μας είναι ένας χάρτης για την υγεία αλλά και την αυτογνωσία. Από τον σωματότυπό μας και κάποια χαρακτηριστικά μας γνωρίσματα μπορούμε να καταλάβουμε ποια ενέργεια από τις τρεις επικρατεί στο σώμα μας. Με απλές διαιτητικές αλλαγές και θεραπευτικές πρακτικές μπορούμε να επαναφέρουμε και να διατηρήσουμε την υγεία μας. Μία από αυτές είναι η διατροφή που οι Θιβετανοί θεωρούν ότι θεραπεύει ένα μεγάλο μέρος ασθενειών.

Ο τύπος Loong

Είναι αδύνατος με «κρύα» ιδιοσυγκρασία. Έχει ευαισθησία στο κρύο και στον αέρα. Ο νους του κινείται συνέχεια και είναι ομιλητικός και ευέξαπτος, ενώ έχει την τάση να υποφέρει από αϋπνία, στρες, κατάθλιψη. Έχει ευαίσθητο χαρακτήρα, συγκινείται και στενοχωριέται εύκολα και είναι αναποφάσιστος. Έχει τάσεις προσκόλλησης σε πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις. Όταν οι ενέργειες του χάνουν την ισορροπία τους αυτό εκδηλώνεται πρώτα στο πεπτικό σύστημα.

Διατροφικές συμβουλές για τον τύπο Loong:

Κατανάλωση πολλής πρωτεΐνης και τρία γεύματα τη μέρα.
Το πρωινό είναι σημαντικό (πρωτεϊνούχο) και η αποφυγή γεύματος αργά το βράδυ (δημιουργεί δυσκολία στον ύπνο και νωθρότητα την επόμενη μέρα).
Οι γλυκές, ξινές και αλμυρές τροφές ενδείκνυται γιατί αυξάνουν την εσωτερική θερμότητα.
Καλές είναι γι’ αυτόν οι κρεατόσουπες με μοσχοκάρυδο και κύριο πιάτο που περιέχει αβοκάντο, ψητά λαχανικά σε λάδι και φασολάκια.
Πρέπει να αποφεύγει ωμά φρούτα, κρύα επιδόρπια, έτοιμα φαγητά, ροφήματα που έχουν καφεΐνη, πατάτες και πολλές σαλάτες.
Όταν η loong διαταράσσεται χρειάζεται κατανάλωση μοσχοκάρυδου, πηχτές σούπες με ελαιόλαδο ή κρεατόσουπες με βούτυρο.

Ο τύπος Tripa

Το σώμα του έχει καμπύλες, πεινάει και διψάει συχνά και έχει όρεξη για φαγητό, ιδρώνει εύκολα και μπορεί να νιώθει συχνά θυμό ή ζήλεια. Είναι εύστροφος, έχει πειστικά επιχειρήματα και ό,τι βάλει στο μυαλό του, θέλει να το εκτελεί άμεσα. Έχει θάρρος και τόλμη, δεν τον φοβίζουν οι δύσκολες καταστάσεις. Είναι δυναμικός και ενδιαφέρον άνθρωπος.

Τα αδύναμα του σημεία είναι το ήπαρ, η χοληδόχος και το λεπτό έντερο. Μπορεί να εκδηλώσει δερματικές παθήσεις, έχει συχνούς πονοκεφάλους.

Διατροφικές συμβουλές για τον τύπο Tripa:

Κατανάλωση τροφών γλυκών, στυφών και πικρών.
Πρέπει να αποφεύγει το αρνί, το κάρυ και πικάντικες τροφές καθώς δημιουργούν εσωτερική θερμότητα.
Καλό είναι να καταναλώνει ωμές σαλάτες και λαχανικά, φύτρα από δημητριακά και φρέσκους χυμούς.
Σε υπερβολή της Tripa (μετεωρισμός, υπερέκκριση γαστρικών οξέων) βοηθάνε οι φρέσκοι χυμοί και το ζωντανό γιαούρτι ή τα προβιοτικά.
Το πρωινό του καλό είναι να αποτελείται από χυμό λεμονιού ή κίτρινου γκρέιπφρουτ, το μεσημεριανό από μία σαλάτα (πχ σαλάτα με όσπρια και ρύζι, ή σολομός με πράσινη σαλάτα και λεμόνι) και το βραδινό με κοτόπουλο, φυλλώδη λαχανικά και ρύζι.

Ο τύπος Beken

Συχνά είναι ευτραφής, το δέρμα του είναι δροσερό και παχύ. Αντέχει την πείνα και τη δίψα και κοιμάται καλά. Δεν χωνεύει εύκολα τις τροφές καλά και γι’ αυτό έχει υπερέκκριση βλέννας. Έχει σταθερό χαρακτήρα και απόψεις, είναι ήρεμος και έχει τάση προς την απάθεια. Έχει υπομονή, ανεκτικότητα και πάντα είναι πρόθυμος να βοηθήσει τους άλλους. Μπορεί να είναι ντροπαλός και έχει καλή σχέση με τα οικονομικά.

Διατροφικές συμβουλές για τον τύπο Beken:

Χρειάζεται θερμαντικές και εύπεπτες τροφές για να δραστηριοποιείται.
Μετά τα γεύματα πρέπει να κάνει ήπια άσκηση (πχ περπάτημα) καθώς αυτό βοηθάει την πέψη.
Τον ευεργετεί το σκόρδο, το κάρυ και το τσίλι στο φαγητό.
Το πρωινό πρέπει να περιλαμβάνει τηγανίτες με μέλι, ένα καυτό ρόφημα με τζίντζερ ή ινδικό τσάι με μπαχαρικά, το μεσημεριανό μπορεί να είναι στραγγιστό γιαούρτι ή πρωτεϊνούχο μιλκσέικ, ενώ το βραδινό του μπορεί να αποτελείται από κους-κους, κινόα ή ρύζι με ρεβίθια ή φακές ή αρνί με κάρυ.

Η θιβετανική ιατρική εκτός από τη διατροφή περιλαμβάνει πολλές άλλες πρακτικές: γιόγκα, διαλογισμός, θεραπευτικά όνειρα, πνευματικές ασκήσεις, χρήση βοτάνων και πετρωμάτων που δεν μπορούν να συμπεριληφθούν σε ένα άρθρο.

Η κεντρικός άξονας της θεραπείας στη θιβετανική ιατρική είναι η επιστροφή σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, που έχει σαν κέντρο την καρδιά και όχι τον εγκέφαλο. Η έδρα του Νου και της συνειδητότητας για αυτούς, βρίσκεται στην καρδιά, που εναρμονίζει τις αντιθέσεις και αποκαθιστά την εσωτερική γαλήνη.

Το υπέρτατο ελιξίριο της θεραπείας είναι η άσκηση της συμπόνοιας που γεννιέται από την αφιέρωση του θεραπευτικού έργου στη φώτιση όλων των όντων που φροντίζει ο θεραπευτής. Από αυτήν γεννιέται η μποντιτσίτα (η δύναμη της καρδιάς) που δίνει την ενέργεια και τη δύναμη στα φάρμακα και τις πρακτικές.

Η θιβετανική ιατρική είναι ένας δρόμος αυτογνωσίας που αξίζει να ερευνήσουμε γιατί μπορεί να μας δώσει κάποια εργαλεία υγείας, σωματικής, ψυχικής αλλά και πνευματικής. Ένας δρόμος που θα μας δώσει ευτυχία και θα μας βοηθήσει να επιστρέψουμε στον εαυτό μας.

Μπορείτε να δείτε τον τύπο σας στη Θιβετανική Ιατρική στο παρακάτω on line test: https://www.tibetanconstitutiontest.com/

Βιβλιογραφία

Το Βιβλίο της Θιβετανικής Ιατρικής, Ralph Quinlan Forde, Εκδόσεις Αλκίμαχον
Συμβουλές Υγείας από την Θιβετανική Παράδοση, Κωσταντίνος Αναστασόπουλος, Εκδόσεις Δαίδαλος
https://studybuddhism.com/en/advanced–studies/history–culture/tibetan–medicine/details–of–tibetan–medicine-3-diagnosis–of–diseaseΘι