Χαρακτηριστικά του Αναγεννησιακού & Μεσαιωνικού ανθρώπου

Αναγέννηση… ένας Νόμος τη Φύσης. Από την πιο ασήμαντη πετρούλα μέχρι το πιο λαμπρό άστρο στο σύμπαν, όλα ακολουθούν έναν διαρκή ρυθμό που ονομάζουμε ζωή και θάνατο, αλλά που συνοπτικά είναι πάντα αναγέννηση.
Όμως, δεν ανανεώνονται μόνο οι μορφές. Η εσωτερική δύναμη και η αφυπνισμένη συνείδηση είναι αυτές που προκαλούν το φαινόμενο της ανανέωσης, που εκτυλίσσεται από μέσα προς τα έξω, με τρόπο ώστε οι νέες μορφές ή οι νέες περιστάσεις που αντιμετωπίζουμε να είναι προϊόν αυτού που βγαίνει από το βάθος της καρδιάς του σύμπαντος και των ανθρώπων.

Ο άνθρωπος είναι μέρος της φύσης και αναπόφευκτα ακολουθεί αυτόν τον νόμο της φύσης, ο οποίος εκφράζεται σε ολόκληρο το σύμπαν. Βλέπουμε πώς ο άνθρακας μετατρέπεται σε διαμάντι, αναγεννημένος χιλιάδες φορές από τις σκουριές του. Τα φυτά ανθίζουν στην ώρα τους, αν και κανείς δεν τους λέει ποια είναι η κατάλληλη εποχή. Τα ζώα δέχονται και βιώνουν τις αλλαγές τους με φυσικό τρόπο. Και στην απεραντοσύνη του Κόσμου, υπάρχουν άστρα και ηλιακά συστήματα που πεθαίνουν και γεννιούνται χωρίς καν να το αντιληφθούμε, λόγω της μεγάλης χωροχρονικής απόστασης που μας χωρίζει.

Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους ανθρώπους που φέρνουν τον τίτλο του αναγεννησιακού ανθρώπου γνωστό ως “Homo Universalis”

Στα μέσα του 14ου αιώνα, μετά από περίπου χίλια χρόνια μεσαιωνικών μορφών, ξεπήδησε η σπίθα κάποιων θαυμαστά εμπνευσμένων ανθρώπων που είχαν το θάρρος να προωθήσουν έναν νέο τρόπο ζωής. Την ονόμασαν Αναγέννηση αυτήν τη σπίθα, εκ νέου γέννηση, οδηγημένη από το χέρι εκείνων των κλασικών ιδεωδών που είχαν στηρίξει τους μεγάλους πολιτισμούς του παρελθόντος. Στόχος ήταν να δοθεί ξανά στον άνθρωπο η θέση που του αρμόζει, ως ένα νοήμον ον, ικανό να ταχθεί σοβαρά με τον Κόσμο, τη Φύση, την Ιστορία, τον Θεό. Αυτοί, οι αναγεννησιακοί, έδωσαν μια νέα αξιοπρέπεια στον άνθρωπο, όσο αυτός ήταν ικανός να αισθάνεται τοποθετημένος μέσα στο Σύμπαν και, επομένως, ικανός να σφυρηλατήσει τον δικό του κόσμο και τη δική του μοίρα, να εργάζεται σύμφωνα με τη Φύση και να κλώθει την Ιστορία μέρα με τη μέρα. Έζησαν διαποτισμένοι από έναν υγιή εκλεκτικισμό, που τους έκανε να σέβονται όλες τις μορφές σκέψης και θρησκείας και να τις ενοποιήσουν αρμονικά. Ανέπτυξαν, κατά συνέπεια, καινούριους ρυθμούς τέχνης, καινούριες οδούς για την επιστήμη, για τη θρησκεία και την πολιτική. Εμπνεύστηκαν από τους κλασικούς, αλλά τους έφεραν στο παρόν τους, για να τους προσαρμόσουν στις περιστάσεις που ζούσαν τότε, σίγουροι ότι μια άξια ιδέα είναι άξια σε κάθε στιγμή και σε κάθε τόπο, χωρίς να είναι ανάγκη να «αντιγράψουν» ακριβώς αυτά που υπήρξαν στο παρελθόν.

Με την είσοδό μας στον 20ο αιώνα αρχίσαμε να βιώνουμε, όλο και περισσότερο, τα χαρακτηριστικά ενός ακόμη Μεσαίωνα. Όλες οι μορφές χωριστικότητας, εγωιστικού ατομικισμού, απώλειας ηθικών αξιών και διαφθοράς είναι παρούσες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Οι πιο οδυνηρές εκδηλώνονται με πολέμους και τρομοκρατία, που προκαλούν όλο και περισσότερους θανάτους κάθε μέρα. Υπάρχουν επίσης και οι οδυνηρές οικονομικές καταστάσεις που οδηγούν στον θάνατο από πείνα, στις ληστείες, στην απελπισία και στην αυτοκτονία.
Πλέον, έχει σημάνει συναγερμός. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να πέσουμε στις «μεσαιωνικές» παγίδες της χωριστικότητας, του ακραίου ατομικισμού, των συγκρούσεων μεταξύ μικρών ομάδων, της αδιαλλαξίας στις ιδέες και στα πιστεύω, της ανικανότητας μπροστά στην πιθανή έλλειψη τεχνικών μέσων, στα οποία βασιζόμαστε σήμερα τόσο πολύ.

Τι να κάνουμε;
Ας μη γελιόμαστε: δεν υπάρχουν μαγικές φόρμουλες ούτε δοκιμασμένες λύσεις που εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση, γιατί αν ήταν έτσι, θα είχαν μπει ήδη σε εφαρμογή.
Ένας μεσαίωνας είναι ένα φυσικό γεγονός, όπως ένας κύκλος που ακολουθεί έναν άλλον, και που μετά θα ξεπεραστεί με τη σειρά του από μια νέα ιστορική κίνηση αναγέννησης, στην οποία αναγκαστικά θα συμμετέχουμε.

Αλλά για να ξεπεραστεί ένας Μεσαίωνας, χρειάζεται να σταθεροποιηθούν νοοτροπίες και δράσεις Αναγεννησιακού τύπου. Αναφέρουμε παρακάτω κάποια ουσιώδη χαρακτηριστικά μιας Αναγεννησιακής θεώρησης:

Η Αναγέννηση προωθεί τον «άνθρωπο της δράσης» σε όλα τα επίπεδα.

Ετικέτες: Αναγέννηση Αναγεννησιακός άνθρωπος Μεσαίωνας Μεσαιωνικός άνθρωπος
Εκτύπωση

Από το ίδιο Τεύχος

Περισσότερα Άρθρα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Σχετικά Άρθρα

×