Η θιβετανική Παράδοση Terma

Γνώρισε τα βιβλία των Εκδόσεών Νέα Ακρόπολη

Η παράδοση των Terma του Θιβετανικού Βουδισμού αποδίδεται στον Ινδό δάσκαλο Guru Padmasambhava, τον ιδρυτή του Θιβετανικού Βουδισμού κατά τον 9ο αιώνα. Η λέξη Terma ετυμολογικά σημαίνει «κρυμμένος θησαυρός» και αναφέρεται σε εκατοντάδες μυστικές διδασκαλίες, κείμενα και ιερά αντικείμενα που έκρυψε συνειδητά ο δάσκαλος αυτός τόσο σε διάφορα σημεία (όπως σπηλιές, βράχους, λίμνες) αλλά και μέσα στον ίδιο τον νου των μαθητών του.

Διάφορες σχολές του Βουδισμού στο Θιβέτ έχουν Terma, αλλά η σχολή Nyingma, που ίδρυσε ο Padmasambhava, έχει την πλουσιότερη παράδοση, ενώ είναι και η παλαιότερη σχολή του Θιβετανικού Βουδισμού. Ο σκοπός αυτής της απόκρυψης ήταν να προστατευτούν αυτές οι βαθιές γνώσεις από καταστροφές ή αλλοιώσεις και να ανακαλυφθούν ξανά στο μέλλον, την ακριβή χρονική στιγμή που η ανθρωπότητα θα τις είχε περισσότερο ανάγκη για την πνευματική της καλλιέργεια. Τα Terma αποκρύπτονται με τέσσερις προθέσεις, δηλαδή η διδασκαλία να μην εξαφανιστεί, οι οδηγίες να μην νοθευτούν, οι ευλογίες να μην χαθούν και η γενεαλογία της μετάδοσης να συντομευτεί. Αναφέρονται δύο βασικά είδη Terma.

Γήινα Terma/Sa–gter

Τα γήινα Terma συνδέονται με τον υλικό κόσμο και χρειάζονται έναν εξωτερικό, υλικό φορέα (π.χ. ένας πάπυρος σε έναν βράχο) για να ενεργοποιήσουν τη μνήμη των αναζητητών της σοφίας. Ο Guru Padmasambhava και οι μαθητές του έκρυψαν αυτά τα αντικείμενα σε φυσικά σημεία στο Θιβέτ. Τέτοια μέρη είναι σπηλιές, βράχοι, βουνά, λίμνες, ναοί ή ακόμα και αγάλματα. Δεν πρόκειται πάντα για ολόκληρα βιβλία. Συχνά είναι μικρά χειρόγραφα γραμμένα σε κωδικοποιημένη γλώσσα, ιερά αντικείμενα, τελετουργικά εργαλεία ή λείψανα.

Τα Terma ανακαλύπτονται από τους Terton (αυτός που ανακαλύπτει τους Θησαυρούς). Πρόκειται για χαρισματικούς και πνευματικά ανεπτυγμένους δασκάλους. Ένας Terton, μέσω οραμάτων ή μυστικιστικής ενόρασης, εντοπίζει αυτά τα κείμενα σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική τοποθεσία. Εκεί βρίσκει τον υλικό θησαυρό. Στη συνέχεια, χρησιμοποιεί την πνευματική του ενόραση για να μεταφράσει και να αναπτύξει το κωδικοποιημένο κείμενο σε πλήρη διδασκαλία.

Νοητικά Terma/Dgongs–gter

Τα νοητικά Terma είναι καθαρά πνευματικής φύσης και δεν βασίζονται σε υλικά αντικείμενα. Ο Guru Padmasambhava θεωρείται ότι «φύτεψε» τη διδασκαλία απευθείας μέσα στην καθαρή φύση του νου (στον συμπαντικό ή υποσυνείδητο νου) των στενών του μαθητών. Πρόκειται για καθαρή γνώση, συνειδητότητα, προσευχές, τελετουργικά ή φιλοσοφικές διδασκαλίες χωρίς καμία υλική υπόσταση. Δεν απαιτείται να βρεθεί κάποιος σε κάποια σπηλιά ή βουνό. Όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, ο μαθητής (που έχει πλέον μετενσαρκωθεί ως Terton) βιώνει μια πνευματική αφύπνιση. Η κρυμμένη διδασκαλία αναδύεται αυθόρμητα και πεντακάθαρα μέσα στον νου του, συχνά κατά τη διάρκεια βαθέως διαλογισμού ή ονείρου. Τα νοητικά Terma βασίζονται αποκλειστικά στην εσωτερική πνευματική ωριμότητα του Terton, όπου ο νους του λειτουργεί ο ίδιος ως ο «κρυμμένος θησαυρός». Η βασική διαφορά ανάμεσα στα δύο είδη Terma αφορά στον τόπο απόκρυψης και τον τρόπο ανακάλυψης των ιερών αυτών διδασκαλιών.

Η μετάδοση των Terma

Αναφέρονται έξι (6) μεταδόσεις στους Terton, τρεις κοινές και τρεις ασυνήθιστες. Οι τρεις κοινές μεταδόσεις είναι μέσω του νου, της αποκάλυψης ενδείξεων και της ακοής. Οι τρεις ασυνήθιστες μεταδόσεις του Τέρμα είναι: Η Προφητική Εξουσιοδότηση ή Προφητική Ενδυνάμωση (η προφητεία ότι σε μια συγκεκριμένη μελλοντική στιγμή ο μαθητής θα αναγεννηθεί ως Terton και θα το ανακαλύψει), Η Μετάδοση της Ενδυνάμωσης των Επιδιώξεων ή η Μετάδοση της Εντολής του Νου (διδασκαλίες κρυμμένες στην ουσιαστική φύση του νου των μαθητών) και η ανάθεση στις Dakinis (ιερές ενσαρκώσεις της φωτισμένης θηλυκής αρχής και της πνευματικής ενέργειας στον Θιβετανικό Βουδισμό), ως προστάτιδες των Terma.

Η Απόκρυψη των Terma

Έχει τρεις πτυχές, συγκρίσιμες με τα τρία ασυνήθιστα συστήματα μετάδοσης. Αρχικά, ο Padmasambhava παρείχε πολυάριθμες ενδυναμώσεις και διδασκαλίες. Στη συνέχεια, έκρυψε τις περισσότερες από αυτές στη «φυσική κατάσταση του νου, ή στη διευρυμένη επίγνωση των συνειδητοποιημένων μαθητών του. Μερικές φορές έκρυβε τις ίδιες διδασκαλίες σε περισσότερα από ένα άτομα, αλλά συνήθως απέκρυπτε πολλές διδασκαλίες μόνο σε έναν μαθητή. Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως «η απόκρυψη της Ενδυνάμωσης της Εντολής του Νου». Λόγω της δύναμης συγκέντρωσης του Padmasambhava και της δύναμης της πραγμάτωσης των μαθητών, οι διδασκαλίες παραμένουν άθικτες μέχρι τη στιγμή της «ανακάλυψης».

Δεύτερον, μετά τη μετάδοση των εσωτερικών διδασκαλιών στους μαθητές, οι διδασκαλίες γράφονταν σε κίτρινους κυλίνδρους χαρτιού, τοποθετούνταν σε κασετίνες και κρύβονταν σε διαφορετικά μέρη, ώστε να ανακαλυφθούν από τους Terton και να χρησιμοποιηθούν ως κλειδιά για να αφυπνίσουν την ανάμνηση των λέξεων, των νοημάτων και την πραγμάτωση των Terma από την αφυπνισμένη κατάσταση του νου τους.

Τρίτον, κατά τη στιγμή της απόκρυψης, ο Padmasambhava έδινε επίσης την προφητεία για τη μελλοντική ανακάλυψη των διδασκαλιών, δηλαδή από ποιον, πότε και πού θα ανακαλυφθούν, ποιοι θα είναι τα υποστηρίγματα ή οι σύντροφοι των Terton και ποιοι θα είναι οι κάτοχοι των διδασκαλιών και οι κύριοι μαθητές τους. Αυτή είναι η Προφητική Εξουσιοδότηση, η οποία δεν είναι απλή πρόβλεψη μελλοντικών γεγονότων, αλλά έχει τη δύναμη να κάνει να συμβεί ό,τι έχει ειπωθεί, χάρη στη δύναμη των λόγων αλήθειας του Padmasambhava. Η προφητεία εμπνέει επίσης τους μαθητές να λάβουν και να εφαρμόσουν τις διδασκαλίες και να έχουν ισχυρές φιλοδοξίες να ανακαλύψουν τις διδασκαλίες στο μέλλον.

Η ανακάλυψη των Terma

Οι Terton είναι ενσαρκώσεις πνευματικά πραγματωμένων μαθητών του Padmasambhava. Όταν έρθει η ώρα της ανακάλυψης, εμφανίζονται, ανακαλύπτουν τα κρυμμένα Terma και έτσι γίνονται Terton. Μέχρι σήμερα έχει καταγραφεί η ενσάρκωση 230 Terton. Οι περισσότεροι επιδεικνύουν την ιδιαίτερη δύναμή τους ήδη από την παιδική ηλικία. Γεννιούνται με θαυμαστά σημάδια, μαθαίνουν τις γραφές με ελάχιστη ή καθόλου προσπάθεια, επιδεικνύουν θαύματα κατά βούληση και λαμβάνουν συνεχώς οράματα και ευλογίες από τους Βούδες και τις θεότητες του Βουδισμού.

Οι «προφητικοί οδηγοί» είναι οι προφητείες και οι οδηγίες προς τους Terton πριν ανακαλύψουν τα Terma. Τους ενημερώνουν ότι είναι Terton, πώς, πού και πότε οι θησαυροί έχουν κρυφτεί και θα ανακαλυφθούν, και ποιος θα είναι η υποστήριξη ή ο σύντροφος, ο κάτοχος της διδασκαλίας και οι κύριοι μαθητές. Υποδεικνύουν επίσης πώς και πότε να εκτελέσουν τις προπαρασκευαστικές πρακτικές, να αποκωδικοποιήσουν τα συμβολικά κείμενα και την πρακτική για να διαδώσουν τις διδασκαλίες. Μερικές φορές οι Terton λαμβάνουν προφητικούς οδηγούς από εκδηλώσεις του ίδιου του Padmasambhava ή σοφών, από μία Dakini ή έναν προστάτη του Ντάρμα αυτοπροσώπως ή σε όραμα. Οι Terton μπορεί να ανακαλύψουν τους προφητικούς οδηγούς στα μέρη που αποκρύφθηκαν ή μπορεί να χρειαστεί να ανακαλύψουν οδηγίες που εξηγούν πώς να τους βρουν. Οι προφητικοί οδηγοί, προφορικοί και γραπτοί, συνήθως δίνουν πλήρεις οδηγίες για το πώς να ανακαλυφθεί ένα Terma.

Οι Terton εκτελούν προπαρασκευαστικές πρακτικές πριν από την ανακάλυψη ενός Terma, εάν το ζητήσει ο προφητικός οδηγός ή εάν κρίνουν ότι είναι απαραίτητο. Οι προπαρασκευαστικές πρακτικές είναι οι Sadhanas (συνειδητή προσπάθεια για την ευθυγράμμιση των καθημερινών δράσεων με μια ανώτερη αλήθεια), ο πλήρης εσωτερικός διαλογισμός και οι τελετουργικές παραστάσεις μιας θεότητας.

Η αποκάλυψη των Terma

Όταν φτάσει η ώρα της αποκάλυψης και ολοκληρωθούν οι προπαρασκευαστικές πρακτικές, ο Terton πηγαίνει στον τόπο της απόκρυψης. Αυτός ή αυτή αποσύρει το Terma από βράχους, γη, λίμνες, ναούς, αγάλματα, δέντρα ή ουρανό, όπου κι αν έχει κρυφτεί από τον Padmasambhava. Εάν πρόκειται για δημόσια ανακάλυψη, οι άνθρωποι προσκαλούνται να παρακολουθήσουν το θαυματουργό γεγονός. Εάν είναι μυστικό, μόνο εκλεκτοί άνθρωποι είναι παρόντες. Στον τόπο της απόκρυψης, οι Terton εκτελούν μια προσφορά γιορτής και ψέλνουν προσευχές με τους συντρόφους τους. Η προσφορά γιορτής είναι μια ταντρική τελετή για τη συσσώρευση αρετών, τον καθαρισμό των επιπτώσεων των επιβλαβών πράξεων και την εξάλειψη των εμποδίων στην πορεία της πρακτικής και της ανακάλυψης του Terma. Συνήθως η ανακάλυψη λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της τελετής προσφοράς γιορτής, μερικές φορές αργότερα και μερικές φορές χωρίς καμία ορατή τελετή. Μερικές φορές όμως η ανακάλυψη είναι γεμάτη δυσκολίες.

Ο Terton βάζει ένα υποκατάστατο στη θέση ενός Γήινου Terma. Μπορεί να είναι θρησκευτικά αντικείμενα, προσφορές υλικών ή οποιοδήποτε είδος ευοίωνης ουσίας ως φόρο τιμής για την ικανοποίηση των προστατών. Το υποκατάστατο βοηθά στη διατήρηση της ευοίωνης φύσης της γης που παρέχεται από το Terma.

Η καταγραφή των Terma

Οι Terton καταγράφουν οι ίδιοι τις διδασκαλίες ή τις υπαγορεύουν σε έναν γραφέα. Εάν η συμβολική γραφή είναι σε μορφή πλήρους κειμένου ή συνοδεύεται από αλφαβητική ισοδυναμία, μπορεί να καταγραφεί από οποιονδήποτε. Αλλά εάν είναι σε άγνωστη γλώσσα, μόνο ο Terton ή ένα άτομο που έχει λάβει τη Μετάδοση Εντολής του Νου από τον Padmasambhava στο παρελθόν, που είναι Terton σε αυτή τη ζωή και που έχει λάβει άδεια από τον ίδιο τον Terton που το αποκάλυψε, μπορεί να αποκωδικοποιήσει το κείμενο από τη συμβολική γραφή και να το καταγράψει. Μετά την καταγραφή, ορισμένοι κίτρινοι κύλινδροι πρέπει να αποκρυφθούν, ενώ άλλοι θα εξαφανιστούν. Άλλοι παραμένουν στους Terton και τους οπαδούς τους ως αντικείμενα λατρείας. Οι κάτοχοι του δόγματος είναι οι κύριοι δέκτες και κάτοχοι της μετάδοσης ενός Terma.

Η αποκάλυψη των νοητικών Terma

Την κατάλληλη στιγμή, η μετάδοση αφυπνίζεται από την κατάσταση επίγνωσης του νου του Terton. Μερικές φορές η αφύπνισή της προκαλείται από οράματα συμβολικής γραφής, ήχους συμβολικών λέξεων ή ορισμένα άλλα μέσα. Στα νοητικά Terma, η μετάδοση της εντολής του Νου είναι η ίδια η απόκρυψη. Έτσι, η απόκρυψη είναι στιγμιαία και δεν απαιτεί μια σειρά ενεργειών. Οι διδασκαλίες θα ανακαλυφθούν με τη μορφή που έχουν κρυφτεί, είτε γράμματα είτε ήχοι, που εμφανίζονται στο μυαλό των Terton και αφυπνίζουν τις διδασκαλίες που είναι κρυμμένες σε αυτά.

Το βιβλίο «Ο Θαυματουργός Ωκεανός» του Τρίτου Dodrup Chen Rinpoche (1865 – 1926), είναι μια εξήγηση του τρόπου με τον οποίο οι εσωτερικές διδασκαλίες έχουν αποκρυφθεί και ανακαλυφθεί ξανά μέσω της φωτισμένης δύναμης του Padmasambhava και των ιδιαίτερα συνειδητοποιημένων μαθητών του.

Βιβλιογραφία: